Uşak Kurtuluşunun 100. Yılını coşkulu bir şekilde kutlamaya hazırlanıyor

Düşman işgalinden 1 Eylül 1922 tarihinde kurtulan Uşak, kurtuluşunun 100. Yılını coşkulu bir şekilde kutlamak için kolları sıvadı.

KÜLTÜR SANAT 16.03.2022, 18:25

Uşak Kurtuluşunun 100. Yılını coşkulu bir şekilde kutlamaya hazırlanıyor

Düşman işgalinden 1 Eylül 1922 tarihinde kurtulan Uşak, kurtuluşunun 100. Yılını coşkulu bir şekilde kutlamak için kolları sıvadı.

KÜLTÜR SANAT 16.03.2022, 18:25
Uşak Kurtuluşunun 100. Yılını coşkulu bir şekilde kutlamaya hazırlanıyor

Bu konuda çalışmaları hızlandıran Uşak Belediye Başkanı Mehmet Çakın, Uşak’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 100. Yıldönümü olan 1 Eylül’ü en güzel şeklide yaşamak ve yaşatmak için şehrimizde tarih ve kültür alanında hizmet veren dernekler, sivil toplum kuruluşları ve araştırmacı yazarlarla bir araya geldi.

“100 YIL SONRA AYNI BERABERLİK RUHU YAŞATILDI”

-Kurtuluşun yüzüncü yılı için gerçekleştirilen etkinlik toplantısında konuşan Uşak Belediye Başkanı Mehmet Çakın, “Burada sizlerle Uşak’ın düşman işgalinden kurtuluşunun yüzüncü yılında kentte yapılabilecek etkinlikler hakkında istişarelerde bulunacağız ve fikir alışverişi yapacağız.

Hepinizin bildiği gibi, 2022 yılı güzel ilimizin kurtuluşunun 100. Yılına denk gelmektedir. Bu tarih bizler için büyük bir önem taşımaktadır. Kurtuluş mücadelesinde vatan toprağını kurtaran kahramanlarımızı rahmet ve minnetle yâd ediyorum. Ayrıca 100 yıl sonra aynı beraberlik ruhunu sizlerle yaşama ve yaşatma fırsatı bulacağımıza inanıyorum.  Hepinize teşekkür ederim” dedi.

Toplantı, etkinlik planlamasının ardından sona erdi.

(SALİH KILINÇ / HABER)

Uşak’ın Kurtuluş Öyküsü:

Uşak'ın İstiklal Savaşımızda önemli bir yeri vardır. Yunan Orduları Komutanı General Trikopis Göğem Köyü'nde esir alınmıştır. 1 Eylül 1922'de Uşak işgalden kurtulmuştur. Atatürk'ün o meşhur "Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir" emrini Uşak'ta vermiştir.

 2 Eylül günü Uşak'ın Çardak Köyüne vardığım zaman Atatürk ve İnönü iki büyük kumandan ve iki milli halaskar Uşak'a girmiş bulunuyordu. Zafer yolunda Afyon'dan sonra Atatürk'ün vücuduyla şeref ve sevinç duyan ilk şehrimiz Uşak'tır. (Orgeneral İzzettin Çalışlar)

Milli Mücadele Dönemi

  1. Yunan İşgalinden Önce Uşak İstanbul Hükümeti'nin tutumuna karşı Mustafa Kemal önderliğinde başlayan, Milli Kurtuluş Harekatı, yurdun dört köşesinden destekleniyor ve yer yer Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri kuruluyordu. Uşak'ta da İbrahim Tahtakılıç başkanlığında Uşak Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuştur. Yunanlar İzmir'e asker çıkarmış ve Anadolu içlerine doğru ilerlemeye başlamışlardır. Bu sıralarda Uşak hummalı bir faaliyet içindeymiş. Halk, Uşak Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni destekliyormuş. Alâeddin Tiritoğlu, mahallen teşkil edilen ve kendisinin idare ettiği ufak bir milli kuvvetin kumandanı imiş. Ayrıca 1920 yılında kurulan Uşak Hücum Taburundan başka, ihtiyat erlerinden 250-300 kişilik silahlı Uşak Milli Piyade Taburu kurulmuştur. Kısa bir süre sonra merkez, bucak ve köylerden dört bölüklü Uşak Süvari Alayı meydana getirilmiştir.Bu sıralarda Uşak'ta bulunan Kuva-yi Milliye ve 23. Fırka (tümen) komutanı İzzettin Çalışlar, ilerleyen Yunan kuvvetlerine karşı koymak için İnay İstasyonu'na Uşak Hücum Taburu'ndan bir bölük göndermiştir. Ayrıca cephe komutanlığı, Simav mıntıkasında toplanmış, Yunanlara karşı taarruza geçen kuvvetlerin, Uşak'ta bulunan birliklerle ve Uşak Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin de yardımıyla desteklenmesini emretmişlerdir. Bu emir üzerine 23. Fırka Kumandanlığı, diğer kuvvetlerle birlikte, Jandarma Yüzbaşı İsmet İnönü kumandasındaki Uşak Hücum Taburu'nu Demirci'ye göndermiştir. Çok az olan cephane ve bombalar da bu taburla birlikte yollanmış, bu sebepten Uşak Cephesi zayıflamıştır. Fırkanın Uşak cephesinde kalan 68. ve 69. alayları er, at, silah ve giyim itibariyle hayli zayıf imiş. Elde güvenilecek ihtiyat kuvveti olarak yalnız Uşak Milli Piyade Taburu ile Uşak Milli Süvari Alayı kalmıştır.
  2. Uşak'ın Yunanlar eline geçişi:27 Ağustos 1920 günü düşman kuvvetleri, Alaşehir'den seri bir hareketle Uşak istikametinde taarruza geçmişlerdir. Uşak'taki 23. Tümen'in 1500 mevcudu varmış. Tümen, Uşak'ı örtmek ve müdafaa etmek için Sarayköy-Karakuyu-Karahasan köyleri hattında mevzilenmiş ve sol yanı ile Selikler köyüne kadar uzanmıştır. Kurban Bayramı izni yüzünden Uşak'ta mevcutları az olan Uşak Milli Piyade ve atlı bölükleri bırakılmıştır. Bunlar da Sarayköy üzerine ilerleyen Yunan kuvvetlerine karşı cephe almak üzere o istikamete kaydırılmışlardır.Yunanlar Sandıklı Köyü-Saray Köyü hattına yanaşmıştır. Bu suretle Uşak muharebesi başlamıştır. Yunanlar, Musa çetesinin kılavuzluğu ile gece karanlığında Sarayköy ve Külköy arasında bulunan yüksek kayalara çıkmaya muvaffak olmuşlar, daha o gün Demirci muharebelerinden dönen 44 ve 108 mevcutlu iki tabur ile Uşak'ta bulunan bir hücum bölüğünün geceleyin Yunanlara karsı yaptıkları taarruzla, bu tepeleri ele geçirmek mümkün olmamıştır. 28 Ağustos sabahı muharebe, düşmanın üstünlüğü ile devam etmiştir. Düşman en az 12000 piyade ve kuvvetli topçu ve süvari birlikleri ile taarruzun ağırlığını Karakuyu ile Külköy arasında bulunduruyormuş. Yunanlar yerli halkın direnmesine rağmen 29 Ağustos 1920 tarihinde Uşak'ı işgal etmişlerdir. c- Uşak'ın geri alınışı: Uşak'ın işgal altında kaldığı tam iki sene içinde Büyük Millet Meclisi Hükümeti, Garp Cephesi'ni kuvvetli bir hale getirmiştir. Garp Cephesi Kumandanı İsmet İnönü, İnönü Savaşları'nı kazanmıştır. Ordular Sakarya Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusunu yenmiştir. Bunu Mustafa Kemal Paşa'nın Afyon-Dumlupınar Meydan Muharebesi zaferi takip etmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın idare ettiği Türk kuvvetleri 30 Ağustos 1922 tarihinde Murat Dağları'nın doğu eteklerinde Çal Köyü mıntıkasında Yunan ordularının büyük kısmını kuşatarak yok etmiştir. Türk ordularının imha hareketinden kurtulabilen ve General Franko kumandasında toplanan I. ve II. Yunan piyade tümenleriyle, bir süvari tugayı ve meşhur Palantras Müfrezesi, I.Kolordunun taarruzu karşısında 30 ve 31 Ağustos günlerinde Hallaçlar-Kaplangı dağı hattında kesin bir mağlubiyete uğratılmıştır. General Franko, 1 Eylül 1922 günü ümitsiz bir halde Uşak'ın Kapaklar-Kusura Deresi-Elma Dağı hattında tutunmaya çalışmıştır. Sonra da Karlık istikametinde ilerleyen 6. Tümenin önünde tutunamayarak kaçmıştır.Birlikler, 1 Eylül 1922 günü ikindi vakti Uşak ovasında şehre doğru süratle ilerlerken, şehir yanmıştır. Bu sırada şehre ilerleyen birliklerin başında Kumandan İzzettin Çalışlar bulunmuştur. 2 Eylül 1922'de Uşak işgalden kesinlikle kurtulmuştur. d- Yunan Başkomutanı Trikopis'in Esir Alınışı: Uşak için gurur kaynağı olan konulardan biri de Yunan başkomutanı Trikopis'in, Eylül 1922'de Atatürk'ün komutasında bulunan Kafkas Tümen Komutanı Halit Bey tarafından Uşak'ta yakalanmasıdır.30 Ağustos 1922'de Dumlupınar Başkumandanlık Meydan Muharebesi'nde bozguna uğrayan Yunan Ordusu'nun büyük bir kısmı Dumlu, Büyükoturak, Banaz, Kızılhisar ve Kapaklar üzerinden Uşak'a doğru çekilirken Yunan orduları başkomutanı General Trikopis'in de içinde bulunduğu büyük bir birlik, Comburt Ovası'nı geçerek 2 Eylül 1922 günü Aşağıkaracahisar köyüne gelmiştir.Aynı gün 5. Kafkas Tümeni'ne mensup birlikler muhtelif savaşlar vererek, Elma Dağı'nın güneydoğusunda bulunan Göğem Köyü'nün doğu yakasına yaklaştığında, Karacahisar ve Çumyuva (Mıngırap) köylerinin yanmakta olduğu haberini almışlardır.Bir müddet sonra küçük rütbeli bir Yunan subayı, tümen kumandanının yanına gelerek General Trikopis'in teslim olmaya karar verdiğini söylemiştir. 5. Kafkas Fırkası Kumandanı Halit Bey, Liva Komutanı Hopalı Ali Rıza Bey'e Yunan subayının getirdiği haberi bildirmiş ve gidip Yunanları teslim almasını emretmiştir.2 Eylül 1922 gecesi saat 22.30 sıralarında Süvari Bölüğü Komutanı Sivaslı Yüzbaşı Ahmed Bey, esir generaller ile maiyetlerini Bölmeli Tepe'deki (Çakmaklı Tepe) 5. Kafkas Fırkası Komutanı Albay Dadaylı Halit Bey'in (Halit Akmansü) yanına getirmiştir. Yunan komutanının Uşak’ta Atatürk'ün huzuruna çıkarıldığı ev şu an müze olarak ziyarete açılmıştır

Kaynak: UŞAK GÜNDEM
Yorumlar (1)
ERHAN KARSLI 3 ay önce
UŞAK İLİNİN KURTULUŞUNUN 100.YIL KUTLAMASI İÇİN YAPILMASINDA YARAR GÖRÜLEN İŞLER

1.KAMU KURUMLARI ARASI KURTULUŞ KUPASI SPOR YARIŞMALARI YAPILMASI

2. KÖYLER ARASI KURTULUŞ KUPASI SPOR YARIŞMALARI YAPILMASI

3, İLÇELER ARASI KURTULUŞ KUPASI SPOR YARIŞMALARI YAPILMASI

4.ULUSAL ÖLÇEKLİ MEDYA KURULUŞLARINA BİLGİLENDİRME NOTLARI GÖNDERİLMESİ

5.ULUSAL DÜZEYDE YAYIN YAPAN TELEVİZYON, RADYO VE GAZETELERDE UŞAK İLİNİ TANITICI REKLÂMLARIN YAYINLATILMASI

6.MEDYA KURULUŞLARININ YÖNETİCİ VE YAZARLARINA YÖNELİK GEZİ DÜZENLENMESİ

7.BAŞTA BÜYÜKŞEHİRLER OLMAK ÜZERE DİĞER İLLERDEN ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK GEZİ DÜZENLENMESİ

8.1 EYLÜL KURTULUŞ ŞENLİKLERİNE BAŞTA CUMHURBAŞKANI OLMAK ÜZERE ÜST DÜZEY DEVLET ERKÂNININ DAVET EDİLMESİ

9. YURT GENELİNDE HERKESE AÇIK OLMAK ÜZERE UŞAK İLİ KONULU RESİM, FOTOĞRAF, ŞİİR VE MAKALE YARIŞMASI DÜZENLENMESİ, DERECEYE GİRENLERE SES GETİRECEK DÜZEYDE ÖDÜL VERİLMESİ, YARIŞMA JÜRİLERİNİN MEDYA VE KAMUOYUNDA SES GETİRECEK İSİMLERDEN SEÇİLMESİ, DERECEYE GİRENLERİN UŞAKTA MİSAFİR EDİLMESİ, ÖDÜL TÖRENİNİN İSTANBULDA BİLİNEN BİR MEKÂNDA YAPILARAK MEDYANIN DİKKATİNİN ÇEKİLMESİ

10. UŞAK İLİ KONULU PANEL/SEMİNER DÜZENLENMESİ, PANELE KAMUOYUNDA POPÜLER KİŞİLERİN DAVET EDİLMESİ, SEMİNER SONRASI GENİŞ KATILIMLI UŞAK GECESİ YAPILMASI, GECEYE POPÜLER SANATÇILARIN GETİRİLMESİ, GECE SONUNDA AÇIK ARTIRMA YAPILMASI, GECENİN GELİRİNİN UŞAK İLİ TANITIMINDA KULLANILMASI

11.UŞAK İLİNİN TANITIMINI AMAÇLAYAN İNTERNET SİTESİ YAPIMI VE BİLİNİRLİĞİNİN ARTIRILMASI İÇİN ÇALIŞMALAR YAPTIRILMASI

12. Futbol takımları ve bazı kurumların yaptığının benzeri Uşak tanıtım tırı yaptırılıp bütün Türkiye'de dolaştırılması

13. Atakule yakınında Tekeş konağı benzeri bir eski Uşak Evi yapılması, yöresel yemeklerin ve yöresel ürünlerin satılacağı restoran, sergi Evi, türkü Evi konseptinde kullanılması





ERHAN KARSLI