Yeni Kanun Teklifi TBMM’de: Doğum İzni Uzuyor, Babalık İzni Eşitleniyor

Türkiye'de doğurganlık hızının 2014 yılından bu yana sürekli düşüş göstermesi ve 2024 itibarıyla 1,48 seviyesine gerilemesi, hükümeti yeni önlemler almaya yöneltti. Bu kapsamda TBMM'ye sunulan kanun teklifiyle doğum izni süreleri önemli ölçüde artırılıyor. Halk arasında doğum izni olarak bilinen analık izni, doğum sonrası dönem için 8 hafta artırılarak toplam 24 haftaya çıkarılıyor.

Babalık izninde eşitlik, koruyucu ailelere müjde

Kanun teklifi, babalık izninde de önemli bir düzenleme getiriyor. İş Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, çocuğu doğan işçi babalar için 5 gün olan mazeret izni, memurlarda olduğu gibi 10 güne çıkarılacak. Böylece işçi ve memur babalar arasındaki izin süresi farkı ortadan kalkmış olacak.

Teklifin getirdiği bir diğer yenilik ise koruyucu aileleri ilgilendiriyor. Daha önce sadece evlatlık edinenlere tanınan mazeret izni, koruyucu aile olan işçi ve memurları da kapsayacak şekilde genişletiliyor. Bir çocuğa koruyucu aile olan vatandaşlar da 10 günlük mazeret izni hakkından yararlanabilecek.

İşçi kadınlar ile memur kadınlar arasındaki ücret uçurumu

Doğum izni süresinin uzatılması kadar, izin döneminde çalışanların eline geçen ücretin miktarı da büyük önem taşıyor. Ancak mevcut sistemde işçi kadınlar ile memur kadınlar arasında ciddi bir ücret farkı bulunuyor.

Devlet Memurları Kanunu'na göre, memurlar doğum izni sırasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç tüm mali haklarını ve sosyal yardımlarını almaya devam ediyor. Öğretmenler gibi ek ders ücreti alan gruplar bu ödemelerden yoksun kalsa da, genel olarak memurlar son maaşlarının tamamına yakınını kurumlarından alabiliyor.

Buna karşılık, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 4/a (SSK) ve 4/b (BAĞ-KUR) kapsamındaki kadınlara analık izni sırasında geçici iş göremezlik ödeneği veriyor. Bu ödenek, işçinin son 12 aylık dönemdeki prime esas kazancının üçte ikisi oranında belirleniyor. 2021 yılında yapılan değişiklikle, daha önce son 3 ay dikkate alınırken suistimaller nedeniyle bu süre 12 aya çıkarıldı.

Yüksek enflasyon işçi kadınları vuruyor

Bu düzenleme, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde asgari ücretin üzerinde kazançla çalışan işçi kadınları olumsuz etkiliyor. Örneğin, ücreti 1,5 asgari ücret tutarında olan ve nisan ayında doğum iznine ayrılan bir işçi kadın, mevcut sistemde günlük 925,39 TL olmak üzere 24 hafta için toplam 155.465 TL rapor parası alacak. Oysa 2021 öncesindeki sistem devam etseydi, aynı işçi günlük 1.101 TL olmak üzere 24 hafta için 184.968 TL alacak ve 29.502 TL daha fazla gelir elde edecekti.