IBAN ile Tahsilat Yapan İşletmelere Çok Önemli Uyarı

Gerek mal ve hizmet satın alanlar gerekse bu yolla tahsilat yapan işletmeler, farkında olmadan yasal sorumlulukların içine sürüklenebiliyor. Konuyu yakından takip eden hukuk ve mali hukuk uzmanları, vatandaşları bu konuda açık bir dille uyarıyor: Açıklamasız ve belgesiz her IBAN transferi, ileride bedelini ağır ödeyebileceğiniz bir riske dönüşebilir.

Açıklama Yazmamak Sizi "Borçlu" Gösterebilir

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN transferinin hukuki açıdan sebebe dayalı bir işlem olduğunu vurguluyor. Açıklama kısmının boş bırakılması halinde, gönderilen paranın ileride borç ödemesi ya da kayıt dışı ticari faaliyet olarak yorumlanabileceğini belirten Değirmenci, "Transfer yoluyla gelir elde edilmesi söz konusu olduğunda vergi yükümlülüğü de doğuyor. IBAN üzerinden yapılan gönderim bir sözleşme edimiyse bu husus mutlaka not edilmelidir" diyor.

Uzman, özellikle süreklilik arz eden ödemelerde "araç tamir karşılığı" veya "kira bedeli" gibi kısa notların düşülmesinin, ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda belirleyici kanıt işlevi göreceğini de ekliyor.

Şüpheli Hesaba Giden Para Sizi de Şüpheli Yapabilir

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Mali Hukuk Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise konunun bir diğer kritik boyutuna dikkat çekiyor: Para gönderilen IBAN'ın suç geliri veya terörün finansmanı kapsamında takip altında olması, gönderen kişi açısından da ciddi hukuki sorunlar doğurabiliyor. Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde bankalar şüpheli işlemleri Mali Suçları Araştırma Kurulu'na (MASAK) bildiriyor; bu süreç hesap sahibinin yanı sıra o hesaba para gönderen kişileri de kapsayabiliyor.

Çolak, "Kaynağı belirsiz yüksek tutarlı işlemlerde banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabilir, adli soruşturma başlatılabilir" uyarısını yapıyor.

İşletmenin Şahsi Hesabına Değil, Kayıtlı Hesabına Gönderin

Uzmanların üzerinde özellikle durduğu bir diğer konu ise işletmelerin şahsi IBAN'larına yapılan ödemeler. Çolak, bir işletmeden mal ya da hizmet satın alırken ödemenin işletme sahibinin bireysel hesabına değil, işletmenin kayıtlı banka hesabına bağlı IBAN'a yapılması gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde söz konusu transferler, vergi denetimlerinde kayıt dışı ticari gelir olarak nitelendirilerek cezalı vergilendirmeye konu edilebilir.

Üstelik hizmet karşılığında fatura ya da fiş talep etmek, yalnızca bir hak değil aynı zamanda yasal bir yükümlülük. Son düzenlemelerle fatura almayan ve vermeyen taraflara uygulanan özel usulsüzlük cezaları da önemli ölçüde artırılmış durumda.