Emeklilikte Kaybet-Kaybet Dönemi Bitiyor mu? Uzman İsim Açıkladı

Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, mevcut emeklilik modelinin artık sürdürülemez bir noktaya geldiğini açıkça ortaya koyarak köklü bir reform çağrısında bulundu. Karakaş'a göre dijitalleşme, yapay zeka ve hızla yaşlanan nüfus, sosyal güvenlik dengelerini her geçen gün biraz daha zorlarken sistem aynı kısır döngü içinde dönmeye devam ediyor.

Prim Ödedikçe Maaş Düşüyor: Sistemdeki Paradoks

Mevcut düzenin en çarpıcı açmazı, özellikle asgari ücret ve yakın seviyelerde çalışanların daha uzun süre prim ödedikçe daha düşük emekli maaşıyla karşılaşması. Yüksek enflasyonun yaşandığı dönemlerde sistemde kalmayı tercih eden ve daha fazla prim yatıran bazı sigortalıların beklenenin aksine taban maaşta eşitlendiği, hatta daha az aldığı görülüyor.

Bu tablo, çalışanları kaçınılmaz biçimde erken emekliliğe yönlendiriyor. Karakaş durumu şu sözlerle özetledi: "Yaşı dolan herkes arkasına bakmadan sistemden ayrılıyor. Bu da sosyal güvenliğin temelini zedeliyor." Sonuç ortada: SGK hem prim gelirinden mahrum kalıyor hem de daha erken maaş ödemek zorunda kalıyor. Karakaş bu tabloyu "kaybet-kaybet senaryosu" olarak nitelendiriyor.

"Çalıştıkça Kazandıran" Model Yolda

Hükümetin Orta Vadeli Programı'nda (OVP) sosyal güvenlik sistemine ilişkin somut hedeflerin yer aldığını hatırlatan Karakaş, reformun temel önceliklerini de sıraladı. Buna göre kayıt dışılıkla daha etkin mücadele edilmesi, sisteme dahil olmayan grupların kapsama alınması, yeni çalışma modellerine uyum sağlanması ve sağlık harcamalarında israfın azaltılması gündemin üst sıralarında yer alıyor.

Önerilen yeni modelde ise uzun süre istihdamda kalmayı ödüllendiren, aktüeryal dengeyi gözeten ve prim tabanını genişleten bir yapı hedefleniyor. SGK'nın bilişim altyapısının güçlendirilmesi, kurumlar arası veri paylaşımının artırılması ve teşvik sisteminin sadeleştirilmesi de planlanan adımlar arasında yer alıyor.