Emeklilik, Sağlık, Bakım… 2026’da Sosyal Güvenlikte Reform Yılı

Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre program; emeklilikten sağlık hizmetlerine, dijitalleşmeden yaşlı bakımına kadar geniş bir alanda köklü yenilikler öngörüyor.

Dijital Dönüşüm ve Kayıt Dışılıkla Mücadele

2026 programının en dikkat çeken başlıklarından biri, iş gücü piyasasında dijital ve yeşil dönüşümün (ikiz dönüşüm) sosyal güvenliğe entegre edilmesi oldu. Özellikle yapay zekâ ve büyük veri destekli denetim sistemleriyle kayıt dışı istihdamla daha etkin mücadele edilmesi hedefleniyor.

Türkiye’de istihdam edilen kişi sayısı 32,7 milyon seviyesinde bulunurken, kayıt dışı istihdam oranının yüzde 25–28 bandında seyretmesi dikkat çekiyor. Ücretlerin eksik bildirilmesi gibi “gizli kayıt dışılık” sorununa karşı yapay zekâ tabanlı risk analizleri 2026–2028 döneminde tam kapasiteyle devreye alınacak.

Yaşlılara Güvence: Uzun Süreli Bakım Sigortası

Nüfus projeksiyonlarına göre Türkiye'nin demografik yapısı hızla yaşlanma yönünde ilerliyor. Ana senaryoya göre yaşlı nüfus oranının 2030 yılında yüzde 13,5, 2040 yılında yüzde 17,9, 2060 yılında yüzde 27, 2080 yılında yüzde 33,4 ve 2100 yılında yüzde 33,6 seviyesine ulaşacağı öngörülüyor.

Nüfusun gittikçe artan yaşlanma eğilimiyle birlikte hem SGK hem de yaşlı bireylerin bakımı ailelerin omuzlarında büyük bir yük haline geliyor. Bu sorunu çözmek için uzun süreli bakım sigortası sisteminin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar 2026 yılı program döneminde hızlandırılacak. Bu sistemle yaşlıların hem evde hem de kurum bakımı süreçleri mali güvence altına alınacak.

Hükümetin tüm plan ve programlarında öngörülen "Bakım Sigortası", belirli bir plan ve programa dayalı sosyal sigortalar tekniğine göre işleyecek yeni bir sigorta kolu olarak tasarlanıyor. Özellikle yaşlılık dönemlerindeki endişe ve belirsizliklere karşı güvence sağlayacak bu sistem, aileleri rahatlatmayı hedefliyor.

Sağlıkta Kalite Atağı ve Özel Gruplara Koruma

SGK verilerine göre 2023 yılında 553,1 milyar TL olan sağlık harcamaları, 2024 yıl sonunda yüzde 77,3 oranında artış göstererek 980,9 milyar TL seviyesine ulaştı. Bu tutarın yüzde 67,6'sını tedavi harcamaları oluşturuyor. Genel Sağlık Sigortası'nın sürdürülebilirliği için yeni tedbirler alınırken, önleyici sağlık hizmetleri ön plana çıkarılıyor.

81 ildeki tüm aile hekimliği birimlerinde hipertansiyon ve kardiyovasküler risk tarama oranlarının artırılması planlanıyor. Bu taramaların yaygınlaştırılması ve izleme çalışmalarının 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

Engelli vatandaşlar için de kapsamlı düzenlemeler öngörülüyor. 2022 verilerine göre 2 milyon 511 bin 950 engelli vatandaşın bulunduğu Türkiye'de, bunların 775 bini ağır engelli kategorisinde. Ulusal Engelliler Veri Tabanı güncellenerek veri kalitesi iyileştirilecek ve engelli iş koçları aracılığıyla danışmanlık hizmetleri 81 ilin tamamında yaygınlaştırılacak.