Artık tek başvuru yetecek işe iade davalarında büyük kolaylık
Yüksek Mahkeme, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin 15. fıkrasını iptal ederek, çalışanların adalet yoluna erişimini kısıtlayan düzenlemeyi anayasaya aykırı buldu. Bu kararla, taşeron sisteminin yaratmış olduğu yasal kısıtlamanın sonuna gelinmiş oldu.
36. Maddeye Aykırı
Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, Anayasa Mahkemesi, iptal edilen maddeyi Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırı saydı. Söz konusu hüküm, işçinin işe iade talebinde arabulucuya başvurması durumunda, asıl işveren ve alt işveren olarak adlandırılan her iki işverene de karşı birlikte arabuluculuk yapılması gerektiğini zorla yüklüyordu. Yani bir işçi işe iadesini talep etmek istediğinde, hem taşeron şirketi hem de asıl yüklenici şirketin bilinmesi ve her ikisinin de arabuluculuk görüşmelerine katılmasının sağlanması şartı aranıyordu. Bu kuralın amacı, işe iade davasında taraf sıfatına ilişkin sorunları önlemek olsa da, uygulamada tamamen aksi sonuçlar doğurmuştu.
Çalışanlara Yüklenen Ek Külfet Ortadan Kalktı
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararında, bu düzenlemenin işçiye ve işçilerin mahkemeye erişim hakkına getirdiği ek yüklere dikkat çekildi. Kararda, çalışanın taraf olmadığı asıl işveren ve alt işveren arasındaki hukuki ilişkiyi tespit etmek zorunda bırakılmasının ne kadar haksız olduğu vurgulandı. İşçi, kendi işi bağlamında bu ilişkiyi bilmeyebiliyor, bu bilgiyi elde etmekte de güçlük çekebiliyordu. Oysa, işe iade talep eden her çalışan, bu karmaşık kurumsal yapıyı çözerek, her iki işvereni de arabuluculuk sürecine dahil etmek zorunda kalıyordu.
Yüksek Mahkeme, bu zorunluluğun işçilerin anayasal hakları olan mahkemeye erişim özgürlüğünü sınırlandırdığını ortaya koydu.