Depremde işe devam zorunlu mu? Bilmeniz gereken çok önemli haklar
Deprem sonrasında birçok kişi işinden ayrılıyor veya işsiz kalıyor. Psikolojik olarak etkilendikleri için yaşadıkları şehirleri terk eden çalışanların hukuki durumları, hasar gören işyerinde çalışmama hakları ve deprem sonrası işe çağrılma durumunda yasal konumları hakkında detaylı bilgilere ihtiyaç duyuluyor.
İŞYERİ HASAR GÖRENLERİN ÇALIŞMAMA HAKKI
Deprem nedeniyle işyeri binası hasar gören çalışanlar için yasal mevzuat net bir çerçeve sunuyor. İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Hasar görmüş binalarda çalışma yasal değildir ve işveren çalışanları risk altındaki işyerine çağıramaz.
İşyeri binasının risk değerlendirmesi en kısa sürede yapılmalı ve bu değerlendirme tamamlanana kadar çalışmaya ara verilmelidir. Tüm gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra çalışmaya başlanabilir. Ciddi tehlike durumunda çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna veya doğrudan işverene başvurarak durum tespiti ve önlem alınmasını talep edebilir.
DEPREM MAĞDURU ÇALIŞANLARIN İŞE GELMEME HAKLARI
İşe devamsızlık haklı bir nedene dayanıyorsa, işveren çalışanı işten çıkaramaz. Deprem felaketi, haklı ve meşru bir mazeret olarak kabul edilir. Evi hasar gören, yıkılan veya yakınlarını kaybeden çalışanların işe gitmemesi durumunda işten çıkarılmaları hukuka aykırıdır.
Hatta sadece yaşanan travma veya enkaz altındakilere yardım etme çabası bile haklı mazeret kapsamında değerlendirilebilir. Her vaka ayrı değerlendirilmelidir. İş sözleşmesi feshedilen çalışan, işe iade davası açabilir veya işyerinde devam etmek istemiyorsa kıdem tazminatı ve diğer alacakları için dava yoluna gidebilir.
DEPREMDE İŞÇİ ÜCRETLERİ VE TAZMİNAT HAKLARI
İşçi, çalıştığı yerde bir haftadan fazla işin durmasına neden olan zorlayıcı sebepler ortaya çıktığında sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Deprem, bu zorlayıcı sebepler arasında yer alır. Çalışılmayan bir haftalık sürede işçi, her gün için yarım ücret talep edebilir.
Bu süre sonunda işçi, sözleşmesini haklı nedene dayandırarak feshedebilir ve kıdem tazminatını talep edebilir. İşçilerin iş kaybı endişesi yaşamaması için devlet tarafından kısa çalışma ödeneği ve geçici fesih yasağı gibi koruyucu önlemler alınabilir.