Uzmanından malulen emeklilik rehberi: Kimler yararlanabilir?
Hastalığı nedeniyle çalışma gücünü kaybeden kişilerin hangi koşullarda emekli olabileceği, hangi hastalıkların bu kapsama girdiği ve sürecin nasıl işlediği merak konusu.
En Az Yüzde 60 Kayıp Şartı
Malulen emeklilik hakkından yararlanabilmek için öncelikle çalışma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması gerekiyor. Bir işverene bağlı çalışan 4/A sigortalılar, kendi adına bağımsız çalışan 4/B sigortalılar ve memur statüsündeki 4/C sigortalılar, gerekli koşulları taşımaları halinde malulen emeklilik başvurusunda bulunabiliyorlar.
Malulen emeklilikte en sık karıştırılan ve yanlış bilinen konu rapor süreciyle ilgili. Birçok vatandaş, sadece hastaneden maluliyete ilişkin rapor almanın yeterli olduğunu düşünüyor, ancak durum böyle değil. Öncelikle kişinin üniversite hastanesi veya devlet hastanesinden maluliyetini gösteren tıbbi raporu alması gerekiyor. Ancak bu raporun tek başına hiçbir hukuki geçerliliği bulunmuyor. Alınan bu raporun mutlaka Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilmesi ve onaylanması şart. SGK Sağlık Kurulu, kişinin çalışma gücü kaybı oranını belirleyerek malulen emeklilik hakkının doğup doğmadığına karar veriyor.
10 Yıl Sigorta ve 1800 Gün Prim
Raporun SGK tarafından onaylanması yeterli değil. Malulen emeklilik için ayrıca kişinin en az 10 yıldır sigortalı olması ve toplam bin 800 gün, yani 5 yıl süreyle SGK'ya prim ödemiş olması gerekiyor. Ödenen bu primlerin de uzun vadeli sigorta kollarına yönelik primler olması zorunlu. Kısa vadeli sigorta primleri bu hesaplamaya dahil edilmiyor.
SGK'nın malulen emeklilik listesinde yaklaşık 160 hastalık bulunuyor. Bu liste oldukça geniş ve farklı tıp dallarını kapsıyor. Nörolojik hastalıklar, psikiyatrik rahatsızlıklar, göz hastalıkları, kulak-burun-boğaz hastalıkları, kanser gibi onkolojik hastalıklar, kan hastalıkları, kemik ve eklem rahatsızlıkları, romatolojik hastalıklar, mide-bağırsak sistemi hastalıkları ile kalp ve damar hastalıkları malulen emeklilik kapsamında değerlendiriliyor.
