En Düşük Emekli Aylığına Yeni Formül
Ekonomi Koordinasyon Kurulu’nun (EKK) da gündeminde olan kapsamlı reform çalışmaları, sadece zam değil, sistemin tamamını iyileştirecek ve düşük emekli aylıkları için sürdürülebilir bir destek modelini hayata geçirecek. Haziran ayında pilot uygulaması başlaması planlanan yeni modele göre, “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen sistem, düşük gelirli emeklileri de kapsayacak şekilde genişletilecek.
Aktüeryal Denge Alarm Veriyor
EYT düzenlemesi, çalışan-emekli dengesizliği ve kayıt dışı istihdam gibi nedenlerle sıkışan sosyal güvenlik sisteminin yeniden yapılandırılması artık bir zorunluluk haline geldi. Yetkililer, sistemin sağlıklı işleyişi için gerekli olan “4 çalışana 1 emekli” oranının, Türkiye’de “1,6 çalışana 1 emekli” seviyesine gerilediğine dikkat çekerek, aktüeryal dengenin bozulduğunu ve köklü bir revizyonun şart olduğunu vurguluyor. Bu çerçevede, sürekli kanun değişikliği ile zam yapma döngüsünden kurtulmak ve kalıcı bir mekanizma kurmak hedefleniyor.
Vatandaşlık Maaşı ile Gelir Desteği
Reformun temel ayağını, “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi” oluşturacak. Bu sistemle, her hanenin asgari bir gelir seviyesine ulaşması garanti altına alınacak. Belirlenen eşiğin altında geliri olan ailelere devlet tarafından düzenli destek ödemesi yapılacak. Haziran 2026’da pilot bölgelerde başlayacak uygulama, 2027’de tüm ülkeye yaygınlaştırılacak. Sistem oturduğunda, en düşük emekli maaşlarının her altı ayda bir yasayla artırılması uygulaması sona erecek.
Bu kapsamlı değişikliklere paralel olarak, mevcut düşük maaşların acilen iyileştirilmesi için de bir adım atılıyor. En düşük emekli aylığını 16 bin 881 liradan 20 bin liraya çıkaracak teklif, 15 Ocak’ta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek. Bu artışın yaklaşık 110 milyar lira maliyeti olacağı ve yaklaşık 4,9 milyon emekliyi doğrudan ilgilendireceği öngörülüyor.