İş Kanunu’na göre haftalık normal çalışma süresi 45 saat olarak belirlenmiş durumda. Haftada 30 saat ve altında yapılan çalışmalar kısmi süreli çalışma olarak kabul ediliyor. Halk arasında bu sistem “part time” olarak biliniyor. Kısmi süreli çalışanlar için işveren ile yazılı sözleşme yapılması gerekiyor ve bu çalışanlara tam zamanlı işçilere göre farklı muamele uygulanamıyor.
Part time çalışanların ücret ve parasal hakları, tam süreli emsal işçiye göre çalıştıkları süre oranında ödeniyor. Ayrıca iş yerinde uygun bir tam zamanlı pozisyon açıldığında, öncelik kısmi süreli çalışanlara verilmek zorunda. Bu yönüyle part time çalışma, sadece geçici bir çözüm değil, aynı zamanda yasal güvencelere dayanan bir istihdam modeli olarak öne çıkıyor.
Sigorta, Prim ve Emeklilik Hesabı Nasıl Yapılıyor?
İşverenler, part time çalışanları da sigortalı göstermek zorunda. Çalışanın ay içinde yaptığı toplam saat hesaplanıyor ve günlük 7,5 saate bölünerek prim gün sayısı belirleniyor. Ortaya çıkan küsuratlar bir gün kabul edilerek SGK’ya bildiriliyor.
Ayda 8 günden az çalışanlar için eksik günlere ait genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması gerekiyor. Ancak anne, baba ya da eş üzerinden sağlık güvencesi bulunanlar bu ödemeden muaf tutulabiliyor. Geliri düşük olanlar ise gelir testi yaptırarak devlet desteğinden yararlanabiliyor.
Part time çalışanlar isterlerse eksik kalan prim günlerini kendileri ödeyerek emekliliğe saydırabiliyor. Bunun için isteğe bağlı sigorta sistemi kullanılabiliyor veya ilerleyen yıllarda borçlanma yoluna gidilebiliyor. Böylece eksik günler 30 güne tamamlanabiliyor.
Yıllık İzin ve Kıdem Tazminatı Hakları Var
Kısmi süreli çalışanların yıllık ücretli izin hakkı da bulunuyor. En az bir yıl çalışan part time işçi, çalıştığı gün sayısı oranında yıllık izin kullanabiliyor. Örneğin haftada iki gün çalışan bir kişi, iznini yine o günler üzerinden değerlendiriyor.
Part time çalışanlar ihbar ve kıdem tazminatı bakımından da tam zamanlı çalışanlarla aynı haklara sahip. En az bir yıl çalışmış olan bir işçinin sözleşmesi işveren tarafından haksız şekilde feshedilirse kıdem tazminatı ödenmesi gerekiyor.