Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, uzun süredir hazırlıkları devam eden Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliğini Resmî Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Yönetmelik, uygulama imar planı değişikliklerinden doğan taşınmaz değer artışlarının nasıl hesaplanacağı, tespit edileceği ve kamuya aktarılacağına ilişkin tüm süreçleri ayrıntılı şekilde düzenliyor.
Yeni düzenlemeye göre, uygulama imar planındaki değişiklikler sonucunda bir taşınmazın değerinde artış meydana geliyorsa, bu artışın yüzde 90’ı kamuya aktarılacak. Böylece plan değişikliği nedeniyle oluşan yüksek kazançların büyük bölümünün toplumsal faydaya dönmesi hedefleniyor.
Plan Değişikliğinde Yeni Kurallar
Yönetmelik kapsamında değer artışına konu olabilecek plan değişiklikleri; en az 1000 metrekarelik ada bazında yapılan nüfus, yoğunluk, kat adedi veya fonksiyon artırıcı düzenlemeler olarak tanımlandı. Parsel bazında yalnızca konut dışı fonksiyon değişiklikleri değerlendirilecek.
Ayrıca riskli yapılarda yüzde 20’nin üzerindeki yoğunluk artışları da değer artış payı kapsamına dahil edildi. Plan değişikliğini talep eden malikler, değerleme sürecine ilişkin rapor bedellerini kendileri karşılayacak. Belirlenen ücretin 15 gün içinde yatırılmaması durumunda mevcut plan değişikliği iptal edilerek eski plana dönüş yapılacak.
Değer artışının belirlenmesi ise yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşlarınca hazırlanacak raporlarla gerçekleştirilecek. Kıymet takdir komisyonu, birden fazla raporun ortalamasını esas alarak nihai artışı tespit edecek.
Kapsam Dışında Kalan Alanlar da Belirlendi
Bazı alanların değer artış payı dışında tutulacağı yönetmelikte açıkça belirtildi. Riskli alanlar, rezerv yapı alanları, kamu mülkiyetindeki taşınmazlar, emsale etki etmeyen yükseklik düzenlemeleri ve idare tarafından resen yapılan plan değişiklikleri bu kapsamda yer alıyor.
Değerleme süreci sonunda herhangi bir artış tespit edilmezse işlem “DAP’a konu değildir” kaydıyla sona erdirilecek.