2026 yılıyla birlikte düşük beyana uygulanan cezalar ciddi şekilde artırılırken, Gelir İdaresi Başkanlığı şüpheli işlemler için vatandaşların adreslerine tebligat göndermeye başladı.
Yeni düzenlemeye göre, tapuda eksik beyan nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası yüzde 25’ten yüzde 100’e çıkarıldı. Böylece, daha önce ödenen cezanın yaklaşık dört katına varan bir yaptırım uygulanmaya başlandı. Bilindiği gibi taşınmaz satışlarında beyan edilen tutarın yüzde 4’ü tapu harcı olarak alıcı ve satıcıdan tahsil ediliyor. Bu nedenle bazı taraflar geçmişte daha az harç ödemek için satış bedelini düşük göstermeyi tercih ediyordu.
Maliye’nin Radarı Açıldı
Gelir İdaresi Başkanlığı, tapu işlemlerini emsal satışlar, değerleme raporları ve yapay zekâ destekli risk analiz sistemleriyle karşılaştırıyor. Bölgedeki gerçek piyasa değerleriyle uyumsuz bulunan işlemler incelemeye alınıyor. Şüpheli bulunan alıcı ve satıcılara gönderilen tebligatlarda, taraflara 15 gün içinde Defterdarlıklara bağlı denetim birimlerine giderek savunma yapma çağrısı yapılıyor.
Uzmanlara göre denetimler özellikle konut, arsa ve arazilerde yoğunlaştı. Belediyedeki rayiç değerlerin üzerinde gösterilse bile piyasa fiyatının çok altında kalan satışlar sistem tarafından riskli işlem olarak işaretleniyor. Amaç, tapu harcı ve değer artış kazancı kayıplarının önüne geçmek.
Ceza Katlandı, Hak Arama Yolu Açık
Gerçek satış bedelinin örneğin 6 milyon TL olduğu bir taşınmazın tapuda 3 milyon TL gösterilmesi halinde, kaçırılan harç üzerinden alıcı ve satıcıdan hem eksik harç hem de yüzde 100 oranında ceza talep ediliyor. Gecikme faiziyle birlikte rakam ciddi boyutlara ulaşıyor.
Tebligat alan vatandaşların paniğe kapılmadan süresi içinde vergi dairesine başvurması, gerekiyorsa düzeltme beyannamesi vermesi ya da itiraz hakkını kullanması gerekiyor. Somut delil olmadan kesilen cezalara karşı vergi mahkemesine başvuru yolu da açık bulunuyor.