İşverenlerin, çalışanları yönetme hakkının sınırsız olmadığını vurgulayan Karakaş, bu hakkın dürüstlük (iyi niyet) kurallarına ve en önemlisi eşit davranma ilkesine uygun şekilde kullanılması gerektiğinin altını çizdi.
İşverenin Yönetim Hakkı Sınırsız Değil
İşverenler, iş yerinin düzenini sağlamak ve işi yürütmek adına belirli yetkilere sahip olsa da bu yetkiler mutlak değil. Karakaş’a göre, işverenin yönetim hakkı; yasa, iş sözleşmesi ve iş yeri uygulamalarıyla sınırlandırılmış durumda. Bu kapsamda yapılacak değişikliklerin dürüstlük kuralına uygun olması, işçinin kişilik haklarını zedelememesi ve emredici hukuk kurallarına aykırı olmaması gerekiyor.
İşverenin çalışanlar arasında objektif ve haklı bir neden olmaksızın farklı muamelede bulunması, İş Kanunu açısından açık bir ihlal anlamına geliyor. Özellikle görev dağılımı, çalışma koşulları, izin uygulamaları ve ücretlendirme gibi alanlarda yapılan keyfî ayrımlar hukuki yaptırıma konu olabiliyor.
Eşitlik İlkesine Aykırılığın Bedeli: Tazminat
Eşit davranma ilkesi, Anayasa ve İş Kanunu ile güvence altına alınmış durumda. Dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, inanç, sendikal tercih gibi sebeplerle ayrım yapılması kesin olarak yasaklanıyor. Karakaş, Yargıtay kararlarının da bu konuda son derece net olduğunu belirterek, esaslı ve zorunlu nedenler olmadan farklı uygulamaların kabul edilmediğini ifade etti.
Özellikle sendikal nedenlere dayalı ayrımcılık ile siyasi görüş temelinde yapılan uygulamaların ağır yaptırımları bulunuyor. İşçinin, işverenin eşit davranma borcunu ihlal ettiğini kanıtlaması hâlinde, mahkeme tarafından 4 aya kadar ücret tutarında tazminata hükmedilebiliyor.