Ocak ayının son haftasına girilirken, "Zemheri çıktı mı?", "Havalar ne zaman ısınacak?" ve "Zemheri ne zaman bitecek?" soruları yeniden güncellik kazandı. Halk takviminde ve geleneksel meteorolojide önemli bir yere sahip olan Zemheri, kışın ilk ve en zorlu periyodu olarak biliniyor. Bu dönem, ani sıcaklık değişimleri ve hastalıkların yaygınlaşmasıyla karakterize ediliyor.
Zemheri Ne Demek ve Hangi Tarihleri Kapsar?
Zemheri kelimesi, Arapça'da "kış" anlamına gelen "zem" ile Farsça'da "uğultu, şiddet" anlamındaki "harir" kelimelerinin birleşiminden oluşur. Eski dilde kış mevsimini ifade etmek için de kullanılan bu terim, günümüzde özellikle 22 Aralık ile 30 Ocak tarihleri arasında yaşanan 40 günlük soğuk dönemi tanımlamak için kullanılıyor. Bu süreç, halk arasında "Karakış"ın da başlangıcı olarak kabul ediliyor. 2026 yılı için de bu tarih aralığının değişmeyeceği, Zemheri'nin 22 Aralık 2025'te başlayıp 30 Ocak 2026 tarihinde sona ereceği belirtiliyor.
Neden Bu Kadar Zorlu Geçer?
Zemheri döneminin en belirgin ve zorlayıcı özelliği, ani ve sert sıcaklık değişimleridir. Bu 40 günlük periyotta, hava sıcaklıkları bir gün 17-18 dereceye kadar çıkabilirken, ertesi gün 4-5 dereceye kadar keskin bir düşüş gösterebiliyor. İşte bu istikrarsız ve dalgalı hava şartları nedeniyle, Zemheri ayları "bir kısmı sonbahara, bir kısmı kışa benzer" şeklinde tanımlanıyor. Bu hızlı değişim, vücut direncini düşürdüğü için soğuk algınlığı, grip ve benzeri solunum yolu hastalıklarının en sık görüldüğü zaman dilimi haline geliyor.
2026 Ocak ayının son günlerine yaklaşılırken, Zemheri döneminin de sonuna geliniyor. 30 Ocak'tan itibaren, kışın ikinci ve genellikle daha istikrarlı soğuk dönemi olan "Hamsin" veya diğer adıyla "Berdü'l-acûz" (Kocakarı Soğukları) dönemine geçiş yapılması bekleniyor. Ancak, bu tarihe kadar olan süreçte ani hava değişimlerine karşı dikkatli olunması ve sağlık önlemlerinin elden bırakılmaması gerekiyor.