Yıllardır uygulanan "radar kamerasını görünce yavaşlama, geçince hızlanma" taktikleri artık geçerliliğini yitirdi. Sistem, iki nokta arasındaki ortalama hızı hesaplayarak ihlal yapanları tespit ediyor ve cezayı otomatik olarak e-Devlet'e düşürüyor.
Matematik Yalan Söylemez: Sistem Nasıl Çalışıyor?
Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi'nin çalışma prensibi oldukça basit: "Yol = Hız x Zaman" formülü. Örneğin, otoyolda iki nokta arası 100 kilometre mesafede hız sınırı 140 km/saat ise, bu mesafenin en az 42 dakikada kat edilmesi gerekiyor. Plaka Tanıma Sistemi (PTS) kameraları giriş ve çıkış noktalarına yerleştirilerek oluşturulan koridorlarda, araçların geçiş süreleri saniye saniye kaydediliyor.
Eğer bir sürücü A noktasından 14:00'da girip B noktasından 14:35'te çıkarsa, sistem otomatik olarak ortalama hızı hesaplıyor. Bu örnekte 100 kilometrelik mesafe 35 dakikada katedilmiş, yani ortalama hız 171 km/saat olmuş demektir. Çıkış noktasında kamerayı görüp yavaşlamak hiçbir işe yaramıyor çünkü sistem geçiş süresine bakıyor.
Mola Vererek Kurtulma Taktiği İşlemiyor
Sürücüler arasında "hızlı gidip sonra mola vererek ortalamayı düşürme" taktikleri de artık geçersiz. 2026 yılında sistemin açıkları kapatıldı ve kameralar artık sadece gişeden gişeye değil, kavşaktan kavşağa yerleştiriliyor. Özellikle Kuzey Marmara Otoyolu, İzmir-İstanbul Otoyolu ve Anadolu Otoyolu'nda kameralar her 10-20 kilometrede bir konumlandırılmış durumda.
Dinlenme tesislerinin giriş ve çıkışlarına da kameralar yerleştirildiği için, mola vermeden önceki parkurda hız sınırını aşan sürücüler cezadan kurtulamıyor. Sistem yolculuğu onlarca parçaya bölerek her birini ayrı ayrı denetleyebiliyor. Geçmişteki ihlaller mola verilerek silinemiyor, sadece bir sonraki parkur için ortalama düşebiliyor.
Yapay Zeka ile Kemer ve Telefon Denetimi
2026 model PTS kameraları sadece hız ölçmekle kalmıyor. Kızılötesi ve yüksek çözünürlüklü lenslerle donatılan bu kameralar, zifiri karanlıkta bile araç içini net görebiliyor. Yapay zeka algoritmaları emniyet kemerinin takılı olup olmadığını, sürücünün cep telefonu kullanıp kullanmadığını ve şerit ihlallerini otomatik tespit ediyor.
Eskiden bu tür ihlaller sadece polis çevirmesinde tespit edilirken, artık sürücüler evlerine "telefonla konuşurken çekilmiş net fotoğraflarını" içeren ceza tebligatları alabiliyorlar. Sistem koyu renk kıyafet giyen sürücülerde bile kemerin gerginliğini ve açısını algılayabiliyor.
Trafik mevzuatına göre %10 tolerans kuralı "cihaz hata payı" olarak uygulanıyor ancak akıllı koridorlarda ortalama hızın 1 km/saat bile tolerans sınırını aşması cezayı tetikliyor. Ayrıca araçta radar tespit cihazı bulundurmanın cezası oldukça ağır ve cihazın müsaderesini gerektiriyor.