Son dönemdeki uygulamalara göre, aracını kayıt dışı bir çalışana kullandıranlara kesilen ceza 198 bin 180 liraya kadar çıkıyor.
Denetim Mekanizması Nasıl İşliyor?
2021 yılından bu yana sürdürülen iş birliği kapsamında, emniyet ekipleri trafik kontrollerinde ticari plakalı araçları durdurduğunda, sorgulama sadece hız ya da emniyet kemeriyle sınırlı kalmıyor. Kontrol edilen aracın tüzel kişiye (şirket, kooperatif vb.) ait olması durumunda, direksiyondaki sürücünün SGK kaydı da titizlikle araştırılıyor. Eğer sürücünün ilgili işveren nezdinde aktif bir sosyal güvenlik kaydı bulunmazsa, bu durum anında bir tutanakla tespit ediliyor.
Düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağı, sürücüye tebliğ edilmenin yanı sıra, içerdiği detaylı bilgilerle birlikte SGK'ya iletiliyor. Tutanakta; aracın plakası, sürücünün kimlik numarası, adı-soyadı, cezanın düzenlendiği tarih, yer ve birim gibi kritik veriler yer alıyor. SGK, gelen bu tutanakları merkezi sisteminde kontrol ediyor ve sürücünün kayıt dışı çalıştığı kesinleşirse, hem sürücüye ilişkin gerekli iş girişlerini yapıyor hem de asıl yaptırımı araç sahibi tüzel kişiye uyguluyor.
Cezalar Katlanarak Artıyor
Kayıt dışı çalıştırma tespiti, işveren için ciddi bir mali yük anlamına geliyor. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi, çok sayıda ceza kalemi öngörüyor. İşe giriş bildirgesini zamanında vermemek, tek başına 2 asgari ücret, yani 66 bin 60 lira cezayı beraberinde getiriyor. Ancak asıl ağır darbe, aynı durumun bir yıl içinde tekrar tespit edilmesi halinde geliyor. Bu durumda, her bir sigortasız işçi için ceza, yasal asgari ücretin 5 katına, yani 198 bin 180 liraya kadar çıkıyor.
Bunlara ek olarak, sigortasız çalışanın Aylık Prim ve Hizmet Belgesi'nde bildirilmediği her ay için 66 bin 60 lira, ücret bordrosunda yer almamasından dolayı her ay için 16 bin 515 lira ve denetimlerde kayıt geçersizliği tespit edilen her ay için ayrıca 16 bin 515 lira daha ceza kesilebiliyor.
Eğer bir ticari araç, yazılı ve imzalı bir kira sözleşmesiyle kiralanmışsa ve aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi, kendi adına sürücünün sigorta girişini yapmışsa, aracın mülkiyet sahibine herhangi bir ceza kesilmiyor.