Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda gelecek hafta masaya yatırılacak kapsamlı yasa teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun mali mimarisini yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor.
Alınan bilgilere göre, yasa teklifinin en dikkat çekici maddelerinden biri prime esas kazanç tavanındaki değişiklik olacak. Şu anda asgari ücretin 7.5 katı olarak belirlenen üst sınır, dokuz katına yükseltiliyor. Bu düzenlemeyle birlikte güncel asgari ücret baz alındığında, prime esas kazanç tavanı 195 bin liradan 234 bin liraya çıkacak. Söz konusu artışın 2026 mali yılı için yaratacağı ek etki 63.7 milyar lira olarak öngörülüyor.
Bireysel Emeklilik Sisteminde Önemli Gelişme
Bireysel emeklilik sistemine katılımı teşvik etmek amacıyla devlet katkı payında önemli bir adım atılıyor. Mevcut yüzde 30 olan katkı oranı, Cumhurbaşkanlığı kararıyla yüzde 50'ye kadar yükseltilebilecek. Sistemde yaklaşık 10 milyon BES katılımcısı ve 7.5 milyon otomatik katılım sistemi kapsamındaki çalışan bulunuyor. Devlet katkısı için 2026 yılında orta senaryo tahminlerine göre 132 milyar liralık ödenek ayrılması planlanıyor.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle katkı payında yapılacak her yüzde birlik ayarlamanın mali etkisi 4.5 milyar lira seviyesinde gerçekleşecek. Yüzde onluk her değişimin ise ödenek ihtiyacını yaklaşık 45 milyar lira azaltması veya artırması bekleniyor.
Mali Yapıyı Güçlendirecek Düzenlemeler
Borçlanma ve ihya mekanizmalarında da önemli güncellemeler yapılıyor. Sigortalılığı kesilen kişilerin ihya oranı yüzde 34.75'ten yüzde 45'e yükselirken, borçlanma oranları da aynı seviyeye çıkarılacak. Borçlanma oranlarındaki artışla yıllık 2.2 milyar lira, ihya düzenlemesiyle ise 2.98 milyar lira ek gelir elde edilmesi hedefleniyor. Askerlik borçlanmasında günlük tutar 390 liraya çıkarken, doğum borçlanmasında değişiklik öngörülmüyor.
İsteğe bağlı sigortalılıkta malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için prim oranı bir puan artırılıyor. Bu düzenlemenin yıllık mali yansıması 676 milyon lira olacak. İşveren tarafında ise uzun vadeli sigorta kollarında işveren hissesi bir puan yükselirken, dört puanlık indirim iki puana düşürülüyor. Genç girişimci teşvikinin kaldırılmasıyla birlikte bu değişikliklerin toplam mali etkisi 220 milyar lirayı aşıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB koordinasyonunda, İşsizlik Sigortası Fonu'nun prim gelirlerinin yüzde 15'ini geçmeyecek şekilde imalat sektörüne kaynak aktarımı yapılacak. Bu kapsamda sektöre yaklaşık 60 milyar liralık destek sağlanması planlanıyor.