Emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için kritik uyarılar gelmeye devam ediyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, emeklilikte hangi statüden (SSK, Bağkur, Emekli Sandığı) emekli olunacağını belirleyen önemli kuralda köklü değişiklik olduğunu duyurdu. "Son 1261 gün kuralı" olarak bilinen ve son 7 yılın yarısından bir gün fazlası olan 1261 günün hangi statüde geçtiğine bakılarak emeklilik statüsünü belirleyen sistem, Ekim 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için artık geçerli değil.
1261 Gün Kuralı Artık Herkes İçin Geçerli Değil
Karakaş, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Bilindiği gibi emeklilikte hangi statüden emekli olunacağını belirleyen önemli bir kural vardı: Son 1261 gün kuralı. Son 7 yıl yani 2520 günün yarısından bir gün fazlası olan 1261 gün hangi statüde geçtiyse, kişi o statüden emekli oluyordu. Yani son 3,5 yıl nerede çalıştıysanız emeklilik oradan bağlanıyordu. Ancak eğer ilk sigorta girişiniz Ekim 2008sonrası ise artık 1261 gün kuralı sizin için uygulanmıyor."
Ekim 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlarda, son 7 yıl hesabı yerine toplam çalışma süresinin dikkate alındığını belirten Karakaş, emeklilikte belirleyici olanın son dönem değil, tüm sigortalılık geçmişi olacağını vurguladı. Bu nedenle "nasıl başlarsa öyle gider" mantığının değil, "toplam çalışma süresi nasıl oluştuysa ona göre sonuç doğar" anlayışının geçerli olacağını söyleyen Karakaş, "Yanlış bir planlama hem daha geç emekliliğe hem de daha düşük maaşa neden olabilir" diyerek emekli olacakları uyardı.
2008 Öncesi Sigortalılar İçin Fırsat Kapısı Sürüyor
Ekim 2008’den önce sigortalı olanlar için eski sistem devam ediyor. Bu kişiler doğru planlama ile statü değiştirerek daha erken emekli olabilir veya daha avantajlı prim şartlarından yararlanabilir.
Örneğin EYT kapsamında olan bir Bağ-Kur’lu erkek için normalde 9.000 gün prim gerekirken, son 3,5 yılı SSK’lı geçirerek SSK şartlarına tabi olma imkânı doğabiliyor. Böylece 5.900 gün gibi daha düşük primle emeklilik mümkün olabiliyor.
2008 sonrası sigortalılarda ise bu strateji işe yaramıyor. Toplam prim dağılımı belirleyici oluyor ve son yıllarda yapılan değişiklikler sonucu etkilemiyor.
Kademeli Emeklilik Bekleyen Milyonlar İçin Umut Işığı
EYT sonrası en çok tartışılan konu, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanların durumu. Bu grupta yaş şartının ani yükselmesi “sert geçiş” eleştirilerine neden oluyor.
Yaklaşık 3 milyon 800 bin kişiyi ilgilendiren olası bir kademeli emeklilik modelinin mali ve sosyal etkilerinin dikkatle hesaplanması gerektiği vurgulanıyor.