"Bitki Reçetesi" anlamına gelen B-Reçete sistemi ile artık çiftçiler, tarlalarına zirai ilaç alırken tıpkı insan sağlığında olduğu gibi bir reçete ibraz etmek zorunda kalacak. Sistemin 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde 81 ilde zorunlu hale gelmesi bekleniyor.
B-Reçete ile amaçlanan, pestisit kalıntılarını önlemek, çevre ve insan sağlığını korumak, tarımsal ilaçların doğru dozda ve zamanda kullanımını sağlamak. Pilot uygulaması Mersin, Samsun, Ankara ve Kırklareli'nde başlayan sistem, tüm paydaşlar için eğitimlerin tamamlanmasının ardından yaz aylarında tüm ülkeye yayılacak.
B-Reçete Sistemi Nasıl İşleyecek?
Sistemin işleyişi, insanlar için uygulanan reçete sistemine oldukça benziyor. Çiftçi, tarlasındaki hastalık veya zararlı sorunu için artık doğrudan bayiden ilaç alamayacak. Bunun yerine, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir ziraat mühendisine başvuracak. Mühendis, tarlayı ve ürünü inceleyerek, ihtiyaca yönelik olarak elektronik ortamda bir reçete yazacak. Çiftçi, bu elektronik reçete ile yetkili bayiden ilacını temin edebilecek.
Bu süreçte, kullanılan ilacın cinsi, miktarı, uygulandığı alan ve hasat bilgileri gibi tüm detaylar e-Reçete ve Üretici Kayıt Defteri Takip Sistemi'ne kaydedilecek. Böylece, hangi ilaçtan ne kadar kullanıldığı, il, ilçe ve hatta parsel bazında takip edilebilecek, ürünlerdeki kalıntı izlenebilecek ve kayıt dışılığın önüne geçilecek.
Kimler Reçete Yazabilecek ve Uyulmazsa Ne Olacak?
B-Reçete yazma yetkisi, sadece Bakanlık tarafından belirlenen kriterlere göre yetki belgesi almış ziraat mühendislerine ait olacak. Bu mühendisler, risk esaslı olarak belirlenen aktif maddeler için reçete düzenleyebilecek.
Sistemin etkinliğini sağlamak için ciddi yaptırımlar da getiriliyor. Reçetesiz bitki koruma ürünü satan bayilere idari para cezası uygulanacak. Reçete yazma yetkisine sahip kişiler kurallara uymadığı takdirde önce uyarılacak, aynı yıl içinde tekrarı halinde ise yetkileri iptal edilecek. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu köklü değişikliğin tüm Türkiye'de sorunsuz şekilde uygulanabilmesi için bayi, çiftçi ve ziraat mühendislerine yönelik kapsamlı eğitim çalışmalarına şimdiden başladı.