Türkiye’nin en önemli tarımsal ihraç ürünlerinden olan fındıkta yeni sezon hesapları yapılmaya başlandı. Her yıl temmuz ayının sonunda başlayan fındık hasadı yüksek kesimlerde Eylül ayının sonuna kadar devam edebiliyor. Sahil kesimindeki fındık üreticileri bu ayın sonunda yeni sezon fındıklarını bahçeden harmana almaya başlayacaklar. Buna karşın henüz fındık fiyatının belli olmamış olması büyük bir hayal kırıklığı yaşatıyor.
MALİYET HESAPLAMASI YAPILAMIYOR!
Fındık piyasası için belirleyici olan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) oluyor. Fındığın fiyatının TMO tarafından belirlenmesinin ardından serbest piyasa da ona göre pozisyon alıp fiyat uygulamasına geçiyor. TMO’nun fiyat belirlemediği yıllarda ise üretici tamamen fındık tüccarlarının insafına kalıyorlardı. TMO 2023 sezonu için henüz fındık fiyatı açıklamadı. Bir önceki sezonun fındığı ise ilden ile değişmekle beraber kilosu 50 TL ile 65 TL arasında değişiyor.
Fındık fiyatı belli olmadığından dolayı fındık üreticileri yaptıkları masrafları karşılayıp karşılayamayacaklarını bilemiyorlar. İşçi çalıştıracak olan fındık üreticileri ortalama bir işçiye günlük 500 TL ile 700 TL arasında ödeme yapacak. Bunun harman masrafları, yıl içinde gübre masrafları, bahçe bakım masrafları da eklenince eğer üretici iyi bir fiyatla fındığını satamazsa zarar etmek durumunda kalabilecek.
TMO FINDIK FİYATI AÇIKLANDI MI?
TMO’nun fındık fiyatı açıklaması yapılmadı. Bu fiyat açıklaması her yıl Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapılıyor. Üreticiler yavaş yavaş hasada başlayacaklar ama fiyatlar belli olmadı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Karadeniz’e planlanmış bir gezisinin olmaması yüksek fiyat umutlarını da köreltiyor. Yine de 1-2 haftalık süre içerisinde fındık üreticileri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeni sezon fındık fiyatını açıklamasını bekliyorlar.
FINDIK FİYATI NE KADAR OLUR?
Fındık fiyatı için geçtiğimiz yıl desteklerle beraber 54 TL fiyat açıklanmıştı ve bu da yaklaşık 3 dolara karşılık geliyordu. Alan bazlı tarımsal destekleme ödemesi yapılan fındık için 10 yıldan fazladır dönüm başlı 170 TL ödeme yapılıyor. Bunu da sadece ÇKS sistemine kayıtlı olan fındık üreticileri alabiliyorlar. Destekleme ödemelerine zam yapılmazken açıklanan fındık fiyatlarının üzerine bu ödemeler ekleniyor.
TMO geçtiğimiz yıl 54 TL fındık fiyatı açıklamıştı. Ancak üreticilerin çoğu serbest piyasada 45 TL ile 50 TL arasında fiyatla fındıklarını satabilmiştiler. Bu yıl 100 TL fiyat beklense de TMO’nun bu rakamı vermesi zor görülüyor. Muhtemelen fındık fiyatı 85 TL ile 95 TL arasında bir rakam olarak açıklanacak. Serbest piyasada ise muhtemelen 75 TL ile 80 TL arasında bir fiyat etkili olacak.