Kıdem tazminatı ile alakalı olarak Temmuz 2023’te yapılan son değişiklik tartışma yarattı. Kıdem tazminatı işverenler tarafından yük görülse de çalışanların hem güvencesi hem de yasal hakkıdır. Bu yasal hakkın bir fona devredilmesi için geçtiğimiz yıllarda tartışmalar yapılmış ama gelen tepkiler neticesinde böyle bir düzenleme yapılamamıştı. Şimdi ise kıdem tazminatı tartışmaları yeniden alevlendi.
KIDEM TAZMİNATI TAVANI TEPKİ ÇEKTİ!
Kıdem tazminatı hesaplanırken tavan ve taban ücretleri ayrı ayrı belirleniyor. Kıdem tazminatı tabanı en düşük maaş olan asgari ücret üzerinden hesaplanıyor ve Temmuz 2023 itibariyle 13.414 TL oldu. Kıdem tazminatının tavanı ise 23.489 TL oldu. Bir çalışanın 1 yıllık çalışma karşılığında işvereninden alabileceği en yüksek tutarlı kıdem tazminatı 23.489 TL olabilecek. Çalışanın aylık maaşı 100 Bin TL bile olsa alacağı kıdem tazminatı 23.489 TL’yi geçemeyecek.
NEDEN SORUN ÇIKTI?
Kıdem tazminatının tavanı 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine göre Devlet Memurları Kanunu’na bağlı en yüksek devlet memurunun maaşına bağlı olarak hesaplanıyordu. Sonradan bir yasa çıkarılarak bir hizmet yılı için ödenecek kıdem tazminatının azami emeklilik ikramiyesini geçemez kuralı uygulanmaya başlanarak memur maaşlarına endekslendi Normalde kıdem tazminatı tavanı eskisi gibi Cumhurbaşkanı müsteşarı maaşı üzerinden hesaplansaydı sıkıntı yaşanmayacaktı. Memur maaş zamlarına bağlanınca kıdem tazminatı tavanı da düşük kaldı.
SEYYANEN ZAM HESAPLARI BOZDU!
Tüm memurlara 8.077 TL seyyanen zam verilmesi kıdem tazminatında tüm dengeleri alt üst etti. En düşük memur maaşı 22.000 TL’ye yükselirken bu maaşın brüt tutarı kıdem tazminatı tavanını geçti. Yani memurlar kıdem tazminatı alırken ciddi bir kayıp ile karşılaşacaklar. 30.000 TL brüt maaşı olan bir memur 25 yıllık kıdem tazminatı alırken bu hesaplama 750.000 TL şeklinde olacaktı. Ancak tavan olan 23.489 TL üzerinden hesaplama yapılacağı için kayıp çok fazla olacak.
KİMLERİN KIDEM TAZMİNATLARI ETKİLENECEK?
Hangi çalışanların kıdem tazminatlarının bu olumsuz durumdan etkileneceği merak ediliyor. Bu kayıpları sadece memurlar yaşamayacak. Esasında ayrım olmaksızın bu uygulama tüm çalışanları kapsıyor. Ancak brüt maaşları 23.489 TL’den az olan çalışanlar bu kayıpları yaşamayacaklar. Bu tutarın üzerinde brüt maaşı olanlar memur olsun, işçi olsun, özel sektörde çalışsın fark etmeyecek ve herkesi etkileyecek.