Otomotiv uzmanı Emre Özpeynirci, köşe yazısında bu karmaşık yapıyı basitleştirdi: Verginin odak noktası, markanın kökeni değil, üretim yeri. ABD ve Çin odaklı bu kurallar, fiyatları dramatik etkileyecek; lüks bir ABD SUV'si için 826 bin TL ek yük hesaplandı. Düzenleme, yerli üretimi korurken ithalatı yönlendiriyor, ancak alıcılar üretim etiketlerini incelemek zorunda kalacak.
Vergi Yükünün Detayları: ABD ve Çin Hedefte
Özpeynirci'nin hesaplarına göre, ABD ithalatlarında mevcut %10 gümrük vergisine %10 ek yük eklendi, toplam %20'ye ulaştı. Çin için ise %20'lik oran %30'a çıkarıldı, elektrikli modellerde minimum 8.500 dolar ceza devrede. Bu, Çinli elektrikli araçların rekabet gücünü kırarken, ABD lüks segmentini pahalılaştırabilir. Özpeynirci, eski %60'lık ABD ek vergisinin kalktığını da not düşerek, geçiş sürecinin 60 gün süreceğini belirtiyor. Piyasa, bu ek yükle stok eritme telaşına düştü; ithalat maliyetleri artınca bayi fiyatları roketleyecek.
Muafiyetlerin Kazananı: Üretim Yeri Belirleyici
En kritik nokta, verginin fabrikaya odaklanması. Jeep Renegade İtalya üretimiyle muafken, Toyota Prado ABD montajı nedeniyle etkilenecek. Tesla Model Y Çin fabrikasından çıktığı için %30 yük taşıyacak. Muaf popüler modeller: Türkiye'de üretilen Toyota Corolla, Hyundai i20, Bayon. Japonya/AB'den Toyota C-HR, Yaris Cross; Nissan Qashqai, Juke; Honda Civic, Jazz; Suzuki, Subaru, Mazda, Lexus, Kia gibi markalar STA sayesinde korunuyor. Özpeynirci, talebin muaf modellere kayacağını, pazarın yerlileşeceğini öngörüyor.