Türkiye'de emeklilik sistemindeki adaletsizlik konusu uzun yıllardır tartışma yaratan konuların başında geliyor. Mevcut sistemde yaşanan adaletsizliği gözler önüne seren Karakaş, "8 Eylül 1999 ve öncesinde bir gün bile sigorta girişi olanlar yaşa takılmadan derhal emekli olabilirken, bu tarihten hemen bir gün sonra işe girişi olan aynı kuşaktaki kişiler sırf bir gün sonra işe girişleri yapıldığı için erkeklerde 17 yıl, kadınlarda ise 20 yıla kadar geç emekli olmaktadır" diyerek sistemdeki çelişkiye işaret etti.
Kayıt Dışı İstihdam Gerçeği ve Mağduriyet
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, o dönemdeki SSK Başmüfettişi deneyimlerinden yola çıkarak önemli bir tespitte bulundu. 1999 yılında yapılan denetimlerde çalışanların yarısından fazlasının maalesef kaçak sigortalı olarak çalıştırıldığını belirten Karakaş, bu durumun birçok çalışanın geç sigorta girişi yapmasına neden olduğunu açıkladı. Kaçak çalışma, staj-çırak pozisyonları, askerlik görevi veya üniversite eğitimi nedeniyle 8 Eylül 1999'dan sonra sigorta girişi olan vatandaşların kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemek zorunda kaldığını vurgulayan uzman, bu durumun hakkaniyete aykırı olduğunu dile getirdi.
EYT kapsamındaki sigortalıların yaş şartı aranmadan 5000-5975 gün primle emekli olabildiğini, ancak sadece bir gün sonra sigortası yapılan kişilerin 7000-8000 ve daha fazla primleri olmasına rağmen belirtilen yaşı beklemek zorunda kaldığını aktaran Karakaş, cinsiyete göre 17-24 yıla varan bu uçurumun kademeli olarak yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
Kademe Kapsamına Girebilecek 6 Sigortalılık Grubu
Kademeli emeklilik bekleyenlerin kimler olabileceği sorusuna yanıt veren Karakaş, 09.09.1999-30.04.2008 döneminde sigorta girişi olan altı farklı grubu belirledi. Bu gruplar arasında İş Kanunu'na tabi işçiler ile işçi gibi sigortalı sayılan SSK'lılar, esnaf-sanatkar ve şirket ortakları ile diğer kendi nam ve hesabına çalışan Bağ-Kur'lular, memur ve memur gibi iştirakçi sayılan Emekli Sandığına tabi olanlar, Tarım SSK ve Tarım Bağ-Kur sigortalıları ile banka ve TOBB sandıklarına tabi olanlar yer alıyor.
Borçlanmayla Kademe Kapsamına Girme İmkanı
En dikkat çeken açıklama ise borçlanma yoluyla kademeli emeklilik kapsamına girme ihtimaline yönelik oldu. Karakaş, EYT düzenlemesinde olduğu gibi, emeklilikte adaletle ilgili bir yasal düzenleme yapılması durumunda borçlanma ile kademeli emeklilik kapsamına girme ihtimalinin doğabileceğini belirtti. Bu kapsamda askerlik borçlanmasıyla sigortalı işe başlama tarihini 30 Nisan 2008 ve öncesine çekebilenlerin kademe kapsamına girme şanslarının bulunduğunu açıkladı. Aynı şekilde belirtilen tarihten önce staj sigortası olan kadınların da doğum borçlanmasıyla bu düzenlemeye girme ihtimallerinin olduğunu söyledi.