Pandemi sonrası dönemde, 2020 öncesinde yapılan kira sözleşmelerinde uygulanan TÜFE sınırlamaları, ev sahiplerinin gelir beklentilerini karşılamıyor. İstanbul’da ortalama kira bedelleri 30 bin TL’ye yaklaşırken, Anadolu’da 20-22 bin TL civarında seyrediyor. Ancak eski kiracılar, düşük bedellerle oturmaya devam ediyor. Bu durum, ev sahiplerini kira tespit davalarına yöneltiyor ve adliyelerde dava yoğunluğu artıyor.
Kira Artışları ve Mahkeme Süreci
Pandemi sonrası artan inşaat maliyetleri, konut arzındaki daralma ve değişen piyasa dinamikleri, kira bedellerini rekor seviyelere taşıdı. 2020’de 5 bin TL’ye kiralanan bir daire, bugün TÜFE artışlarıyla 12-15 bin TL civarında ödenirken, aynı dairenin boş haldeki kira değeri 30 bin TL’ye ulaşabiliyor.
Türk Borçlar Kanunu’na göre, kira sözleşmesi 5 yılı doldurduğunda ev sahipleri, kira bedelinin piyasa rayiçlerine göre yeniden belirlenmesi için mahkemeye başvurabiliyor. Uzmanlar, kira tespit davalarının, yeni kira döneminden 30 gün önce açılmazsa, mahkeme kararının bir sonraki yıl için geçerli olacağını ve bu nedenle zamanlamanın kritik olduğunu ifade ediyorlar. Dava süreçleri, mahkemelerin yoğunluğuna bağlı olarak 6-8 ay sürebiliyor.
Rayiç Bedel ve Yeni Dinamikler
Gayrimenkul danışmanı Mehmet Çelik, ev sahiplerinin artık sadece yeni kiracı bulmakla yetinmediğini, mevcut kiracılarıyla kira bedellerini güncelleyerek piyasa şartlarına uyum sağlamak istediğini belirtiyor. “Mahkemeler, bölgedeki emsal kira bedellerini ve taşınmazın durumunu inceleyerek karar veriyor. Ev sahipleri, rayiç bedel analizleri talep ediyor” diyen Çelik, bu farkındalığın hem kiracıları hem de ev sahiplerini daha bilinçli hareket etmeye yönelttiğini vurguluyor.